Programlamanın Tarihçesi
Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık Web departmanı olarak bugün sizlerle programlamanın tarihsel sürecine göz atacağız.
Kodlama, programlama dili HTML, CSS, C, PHP, Java, JavaScript, Python gibi dillerden hangisi olursa olsun, bir bilgisayara anladığı dilde ne yapacağını söylemenizi gerektirir. Nasıl programlama yapacağınızı bilmek, web ve mobil uygulamalar, web siteleri, kullanıcı arayüzleri ve hatta robotlar için kod oluşturmanıza bile olanak sağlar.
Programlamanın tarihi oldukça yakın zamanda başlamış olsa da teknik olarak bilgisayarlardan önce gelir! Dünyadaki ilk programın 1842'de oluşturulduğu biliyor muydunuz?
1840 yılında Ada Lovelace, ilk bilgisayar programı fikrini ortaya koydu. Algoritma kelimesi, Latinceleştirildiğinde adı Algorismus olan matematikçi Muhammed ibn Musa el-Khwarizmi'nin adını taşır. Al-Khwarizmi, Avrupa'da cebiri tanıtmasıyla da ünlü bir isimdir.
Ada Lovelace, İtalyan matematikçi Luigi Menabrea'nın Charles Babbage'ın Analitik Motoru üzerine çalışmasını İngilizce'ye çevirmiştir.
Makine, üstündeki bilgilerin kodlanacağı delikli kartlar kullanırdı. Lovelace dünyanın ilk bilgisayar programı olarak kabul edilen söz konusu kartlarda Bernoulli sayılarının hesaplanması için bir metodu detaylandırmıştır.
Ada Lovelace, aşağıdaki unsurları içeren ayrıntılı hesaplama mekanizmalarını da detaylandırdı:
- Dijital bilgileri kodlamak için bir cihaz (delikli kartlar, girintili yazım)
- Sayısal değerleri kaydetmek için bir bellek.
- Kullanıcının makinenin hangi görevleri yürüteceğini gösteren bir kontrol ünitesi.
- Hesaplamaları tamamlamak için diskler.
- Sonuçları görmenizi sağlayan bir cihaz.
İlk elektronik bilgisayarların ortaya çıkması bütün bu buluşların üzerinden geçen bir yüzyıl sonrasına denk geldi.
Asıl sorun hesaplamalar uzun zaman alacak olması ve programcıların kodu elle yazmak zorunda kalacak olmalarıydı.
1943 ve 1945 yılları arasında Alman Konrad Zuse, bir bilgisayar için tasarlanan ilk üst düzey programlama dili olan Plankalkül'ü geliştirdi, ancak bu hiç kullanılmadı.
Peki ya bunca şey yaşandıktan sonra ilk bilgisayar nasıl programlanmış gelin birde ona göz atalım.
İlk Bilgisayarların Programlanması
İlk bilgisayar olan ENIAC (Elektronik Sayısal Entegratör ve Bilgisayar) klasiğinin icat edimesi İkinci Dünya Savaşı zamanlarını budu. Teoride tüm hesaplamaları çözmek için programlanmış ilk bilgisayardı.
1950'lere gelindiğinde bilgi işlem yükselişe geçmeye başlamıştı. Amerika Birleşik Devletleri Donanması'nda bir amiral olan Grace Hopper, ilk derleyici olan A-0 Sistemini yarattı. Bu sistem, kaynak koddan ikili program oluşturulmasına olanak tanıyordu.
The Fortran (Formül Çevirisi) dili daha sonra IBM'de bir mühendis olan John Backus tarafından icat edildi. Bu, bilimsel hesaplamalar için kullanılan ilk üst düzey programlama dilidir. Aynı zamanda ilk programlama dili olarak da kabul edilir.
1950'lerde geliştirilen diğer diller arasında LISP (listeler için) ve COBOL (mesleki kullanım için) vardır. Ek olarak, ALGOL (Algorithmic Oriented Language), problemlerin algoritmik olarak tanımlanmasına izin veren ilk programlama diliydi.
Fortran ve Cobol, transistör bilgisayarların gelişimine de ön ayak oldu. COBOL, yaklaşık 20 yıl en yaygın kullanılan bilgisayar dilleri arasında yerini korudu.
Daha sonra gelişen ve değişen teknolojiyle birlikte bilgisayarlar ve programlar da gelişim sürecine girdi.
1960'lardan 1980'lere: Bilgisayarın Ergenliği
Soğuk Savaş döneminde, bilgi işlem ve programlamaya yönelik araştırma miktarı çok büyük bir yükselişe geçti .Bu esnada, ilk nesne yönelimli programlama dili Simula 67 geliştirildi.
C de 1969 ile 1973 arasında oluşturuldu. Bu düşük seviyeli dil, UNIX'i yeniden yazmak için icat edildi ve 50 yıl sonrasında halen en yaygın kullanılan programlama dillerinden birisidir.
Pascal, 1970 yılında Algol'ün devamı olarak geliştirildi. Aynı zamanda, Apollo bilgisayarların işletim sistemlerinde, Macintosh'larda ve Adobe Photoshop’un ilk sürümünde kullanıldı.
SQL (Structured Query Language) 1974 yılında geliştirildi. Günümüzde hala veritabanları için yaygın olarak kullanılmasıyla bilinir.
1983 yılında Bjarne Stroustrup C++ dilini geliştirdi. Objective-C ise Brad Cox tarafından dünyaya tanıtıldı.
Bu, yansıtıcıya sahip ve Steve Jobs tarafından kurulan NeXTSTEP ardından da Apple'ın işletim sistemi OS tarafından kullanılan ilk nesne yönelimli dildi.
Dbase, C++, Eiffel, Mathematica, Perl, Tcl/Tk gibi diller de 80'lerde yaygın olarak kullanılıyordu.
Bunca gelişme yaşandı ama internet daha yoktu. Peki ya internetinde günlük hayatta yerini almasıyla programlama nasıl gelişti ona bakalım.
Web Sunucuları için Programlama Dilleri
Bu zamana kadar, programlama dilleri henüz emekleme aşamasındaydı.
1990'lar internetin ve World Wide Web'in yayılmasına şahit oldu. O zamanlar pek çok “uzman” ağın potansiyelinden şüphe ediyordu ancak şimdilerde nasıl geliştiğini, iş için ve günlük hayatlarımızda ne sıklıkta kullanıldığını gayet iyi biliyoruz.
80'lerin sonlarında, bilgisayar ve programlamanın 90'larda sahip olacağı potansiyeli fark eden kişi sayısı çok azdı. 90'lar ve 2000'lerin başı ise internet çağına damgasını vurdu.
Web ile birlikte komut dosyası veya komut dosyası dilleri geldi. Bu yeni diller, küçük ve basit programların çalışmasına imkan tanıyordu. Bu süre zarfında oluşturulan dillerden bazıları bugün hala yaygın olarak kullanılmaktadır.
En çok kullanılan programlama dilleri arasında hala yeri olan dillere bakalım!
- Python (1991)
- PHP, JavaScript, Java (1995)
- Ruby (1993)
- C# (2000)
Python, programcıların üretkenliğini basit sözdizimi ile optimize edebilen, nesne yönelimli, çok platformlu, üst düzey bir dil oluşturmak amacıyla geliştirildi.
Otuz yıl sonrasında bile, birçok öğrenci, özellikle bilimsel araştırmalarda, Python'da kod yazmayı öğreniyor.
PHP (Hypertext Preprocessor) 1994 yılında o zamanlar 26 yaşında olan Rasmus Lerdorf tarafından web sitesini oluşturmak için geliştirildi. Birkaç yıl sonra Wikipedia, Facebook ve YouTube dahil olmak üzere sitelerin çoğu PHP ile kodlandı.
Günümüzde kullanılan programlama dillerinin çoğu da zaten 1990’larda gelişmiştir ve şuanda da kullandığımız programlar hâlâ geçmişini yansıtmaktadır.
Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık olarak bugün sizlerle birlikte programlamanın tarihsel sürecine değindik. Bizler Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık olarak siz değerli müşterilerimizin düşüncelerini ve isteklerini önemsiyoruz. İstekleriniz için 444 8 148 numaralı sabit hattan bizimle iletişime geçebilirsiniz.