Telif Hakkı Nedir? Neden Telif Hakkı Alınmalıdır?
Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık firmasının Web Departmanı olarak bu haftaki yazımızda Telif Hakkı Nedir? Neden Telif Hakkı Alınmalıdır? Telif Haklarının Özellikleri Nelerdir? Yazılımda Telif Hakkı Nasıl Korunur? Ülkemizde Telif Haklarının Korunması Nasıldır? Telif Haklarının Marka Patent Tescilinden Farkı Nedir? Başlıklarına değineceğiz. İnsanoğlu dünyada ilk varoluşundan itibaren hayatı kolaylaştırıcı bilgi, düşünce, sanat eseri ve ürün yapımlarında bulunmuştur. Geçmişte yapılan çoğu icat, ürün v.s o zamanlar yasaların yeterli olmamasından dolayı koruma altına alınamamıştır. Günümüzde ise özgün yapılan çoğu yapıt telif adı altında korumaya alınabilmektedir.
Telif Hakkı Nedir? Neden Telif Hakkı Alınmalıdır?
Telif hakkı, Kişinin her türlü fikri emeği ile meydana getirdiği ürünler üzerinde hukuken sağlanan haklarıdır. Bir ürünün kullanılması ve yayılması ile ilgili hakları, yasalarla belirli kişilere verilmiştir. Birçoğumuzun aslında aşina olduğu telif hakkının İngilizcesi “copyright “ olan © sembolü ifade edilir. Karıştırılma ihtimaline karşın markaların tescilli olduğu ise ® sembolü ile ifade edilir.
Telif Hakkının Özellikleri Nelerdir?
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunan eserler, eserin yaratıldığı andan itibaren başlayan doğal bir korumadan yararlanır. Telif Hakkının doğması için sınai haklarda olduğu gibi (marka, patent) tescile gerek yoktur. Ancak bazı eser/ürün çeşitleri açısından Telif Hakları Genel Müdürlüğü nezdinde zorunlu kayıt-tescil işlemi yapılması gerekmektedir. Örneğin; yerli ve ithal bilgisayar oyunlarına ilişkin zorunlu kayıt-tescil işlemi yapılması gerekmektedir.
- Telif hakları soyut niteliğe sahiptir. Telif hakları ile koruma altına alınan, insan düşüncesinin yarattığı maddi olmayan mallardır. Telif hakları somutlaştığı maddeden ayrı ve bağımsız bir hukuki değere sahiptir.
- Telif haklarında ‘ülkesellik ilkesi’ geçerlidir. Koruma hangi ülkede talep ediliyorsa koruma şartları o ülke mevzuatına göre belirlenir ve hak sadece o ülkenin sınırları içerisinde korunur. Ancak ülkesellik ilkesi, yabancıların Türkiye’de, Türk Hukuku çerçevesinde korumadan yararlanmasına engel değildir. Benzer şekilde Türk vatandaşları da yabancı ülkelerde korumadan belli şartlar çerçevesinde yararlanır.
- Fikri haklar belli bir süre boyunca korunurlar.
Yazılım Telif Hakkı Nasıl Korunur?
Bilişim dünyasının en önemli unsurlarından olan bilgisayar yazılımları; “eserler” kapsamında değerlendirilmekte ve telif hakkı ile korunabilmektedir. Sadece bilgisayar üzerinde çalışan yazılımlar; teknik özellik içermediklerinden sanayiye uygulanabilirlik ölçütünü taşımadıkları gerekçesiyle yazılım telif hakkı tescili ile korunabilmektedir.
Ancak bilgisayar dışında donanım/donanımlar ile birlikte kullanılmasına ilişkin yöntemler ya da yazılım ile geliştirilen cihazlar Avrupa Patent Sistemi uyarınca patent ile korunabilmektedir. Örneğin banka pos cihazları, endüstride kullanılan makinelerdeki yazılımlar gibi unsurlar patent ile korunabilmektedir.
Ülkemizde Telif Haklarının Korunması Nasıldır?
İsteğe bağlı kayıt-tescil işlemi, hak sahiplerinin haklarının ihlâl edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması amacı taşımaktadır. İsteğe bağlı kayıt tescil işlemleri Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir.
İsteğe bağlı kayıt- tescil başvurusu sonucunda, başvuru sahibine yapılan işleme ilişkin olarak esere, eser sahibine ait bilgileri içeren bir belge tanzim edilerek verilir.
Buna ek olarak telif haklarınızın size ait olduğunu gösterebileceğiniz ikinci bir yol olarak da, kişinin söz konusu eseri kendisinin meydana getirdiğini ve bu eser üzerindeki tüm hakların kendisine ait olduğunu içeren beyanının noter tarafından düzenlenmesi ya da onaylanması mümkündür.
Telif Haklarının Marka Patent Tescilinden Farkı Nedir?
Çukurova Marka Patent Kalite Yönetim ve Danışmanlık olarak, deneyimli uzman kadrosu ile, bilgisayar yazılımlarınızın tescili ve korunması aşamasında her türlü danışmanlık hizmetinin yanı sıra Marka Tescili, Patent Tescili, Kalite Yönetimi, Tasarım Tescili, Web Tasarım, E-ticaret, Google – SEO Optimizasyonu ve her türlü işletme için kurumsal kimlik çalışmaları alanlarında müşteri odaklı yaklaşımı, size özel çalışmaları ve önerileri ile hizmetinize sunmaktadır.